خانه / آخرین نوشته ها / در سرزمین معماران نامدار! معماری مدارس ایرانی ،عامل بی انگیزگی تحصیلی است

در سرزمین معماران نامدار! معماری مدارس ایرانی ،عامل بی انگیزگی تحصیلی است

آیین باور -معماری سرد و بی روح،همواره خاکستری ونورهای مهتابی کم قوت،پرده هایی که با ارزانترین پارچه و زشت ترین طرح ممکن انتخاب و دوخته شده اند. معماری زاویه دارو تکراری ،سرویس های بهداشتی نا زیبا و کم بضاعت که نحوه استفاده دانش آموز معلول ویلچیری و سی پی در آن لحاظ نشده و حتی مدارس استثنایی فاقد چنین دقت و نیاز حیاتی هستند، صندلی های خشک و نقاشی های نازیبا بر روی دیوار زندان مانند و بلند و سیمانی مدارس و عدم توجه به معماری تخصصی برای کودکان معلول ،تشکیل کلاس ها در طبقات بالا بدون در نظر گرفتن معلولیت ها و توانایی ها و آبخوری های غیر بهداشتی ..همه همه عاملی جدی در بی انگیزگی دانش آموزان برای مدرسه رفتن یا پیشرفت تحصیلی است .

فضا‌های آموزشی به دلیل محدودیت‌های خاص خود در ایران ، به ویژه کمبود منابع و دست نیاز همواره به سوی خیرین خود به خود به سمتی رفته اند که فقط مدرسه نامیده شوند. اگرچه در سالهای اخیر مدارس غیر انتفاعی بعضا برای دریافت شهریه بیشتر کمی دقت کرده اند اما همچنان مدارس نازیبا و غیر کاربردی هستند.

اهمیت دادن به فضاهای آموزشی و رعایت اصول و استانداردهای مربوط به آن در طراحی این مراکز منجر به خلق محیطی متناسب با خواسته‌های روانی دانش‌آموزان و در نتیجه جامعه می گردد.

ریشه علاقه هر دانش‌آموز به آموختن در مدرسه و قرار گرفتن در محیط آموزشی شکل میگیرد و در صورت ناهماهگ بودن محیط با انتظارات فرد حس دافعه و عدم علاقه به یادگیری در فراگیر نهادینه می شود. اگرچه محیط دانشگاه های ما نیز دست کمی از مدارس ندارند و بحث آسانسور برای دانشجو به نوعی توهینبه مدیران و استادان تلقی می شود. و دانشجویان باردار،بیماران قلبی،معلولان ،آنها که سنگین وزن هستند یا مشکل مفاصل دارند اصلا حقوقی در معماری بناهای آموزشی ندارند.

شاید اولین توجیه مدیران کمبود بودجه است اما معماران و متخصصان فن می دانند با همان بودجه مصرفی می شود یک نقشه با سلیقه تری را طراحی کرده و از رنگ ها و برش های مناسب برای زنده و نشاط بخش کردن این فضا ها بهره جست. فقر اطلاعات و مسئولیت پذیری بیش از کمبود بودجه آموزش عالی و آموزش و پرورش را تحت تاثیر قرار داده است .

بد نیست تعدادی از فاکتورهای زیبایی معماری مدارس را با یکدیگر بررسی نماییم. به طور کلی هنگامی می توان به یک مدرسه صفت زیبا را اطلاق نمود که آن مدرسه علاوه بر سبک معماری جذاب و از سایر پارامترهای زیباسازی ساختمان ها، نظیر فضای سبز، رنگ آمیزی، طراحی کلاس ها، زمین بازی و غیره برخوردار باشد.

  • معماری کلی ساختمان درسی
  • فضای سبز متناسب
  • رنگ آمیزی و نقاشی های دیواری مناسب
  • زمین های ورزشی و بازی با رنگ آمیزی متناسب
  • فضای آزمایشگاهی متناسب با نوع آزمایشات مربوطه
  • طراحی فضای کلاس و نحوه چیدمان و نوع میز و صندلی ها

شکل و چیدمان کلاسها، رنگ، نور وتهویه، امکانات آموزشی، دکوراسیون داخلی و همه و همه در آموزش‌پذیری و ایجاد علاقه ورغبت در دانش‌آموزان مؤثر است. مدرسه ای دیده نمی شود که بر ای جبران کمبود بودجه از دانش حویان هنر بخواهد تا از دیوار های مدارس به عنوان فضای نمایشگاهی خود و طرح زدن استفاده کنند. دیوار های مدارس هر گز به نمایشگاه نقاشی یا خط یا عکاسی یک هنرمند تبدیل نشده اند. حال آنکه علی رغم بروکراسی امنیتی غیر قابل توجیه مدارس (البته در برخی موارد) می توان با توجیه و مشورت ادارت کل یا وزارتخانه از طرح هایی اینچنین استفاده کرد.


مدرسه اسندن و گرامر استرالیا که از معماری خاصی برخوردار می باشد

مدرسه جیمناسیوم دانمارک که در ان خبری از میز و صندلی های معمول نیست!

آموزش زیربنای ساخت جامعه سالم و فرهنگ آن می باشد و آنچه امروزه آن را بیش از هرزمان  به صورت پدیده ای پیچیده درمی آورد، تعدد عوامل سازنده آن و روابط نامحدود میان آنها و درعین حال کلیه آنهاست .

پرورش خلاقیت، ضرورت بکارگیری شیوه های درست تربیتی را به ما بگوش زد می کنند .نادیده گرفته شدن موضع چیزیست که با افزایش سن کودک مجر به سرکوبی خلاقیت او میشود. در نظام مدارس کشور هرگاه سخن از ارزیابی کیفی تعلیم و تربیت به میان آمده غالبا محتوای آموزش موردنقد بررسی و اهمیت فضای آموزشی ازنظر کالبدی کمتر موردتوجه واقع شده است.


مدرسه شونده در چین که از فضای ورزشی فوق العاده و ساختمان های بی نظیری برخوردار است

مدرسه TAC-SEV ترکیه که از معماری و طراحی بسیار زیبایی برخوردار است
  • معماری فضاهای آموزشی باید در تاثیر متقابل با نظام و محتوای آموزش باشد و کیفیت فضایی آن در میزان هماهنگی با نظام آموزشی آن ارزیابی شود. هر جامعه با توجه به اصول و اهداف مشخصی که دارد، محیط های آموزشی را پیش بینی مینماید.  لازمه خلاقیت استفاده از فضاهای  معماری و شیوه خلاق است. باید زمینه تمرین تربیتی حمایت کننده و ملایم به عنوان روش تربیتی وجود داشته باشد. فضاهای سنتی ما فضاهایی نیستند که بتوانند جوابگوی این مسئله و نیاز دانش آموزان و دانشجویان چکیده مقاله(محمد موهبتی– کارشناس ارشد معماری)
  •  نظام آموزش و پرورش دارای چهار رکن ساختار آموزشی، تعلیم‌دهنده، تعلیم‌گیرنده و محیط آموزشی است. بررسی پژوهش‌های تاریخ معماری مدارس ایران نشان می‌دهد کمتر به رابطه ارکان آموزش و معماری مدارس پرداخته شده است.  به نظر می‌رسد  با دگرگونی نظام آموزشی در دوره قاجار و آمدن دارالفنون به تدریج نظام آموزشی و معماری مدارس از مدارس سنتی به مدارس نوین تغییر یافته‌اند. سه دوره در نظام آموزشی و تحولات معماری شناسایی شد و سه مدرسه شاخص این دوره‌ها مدرسه سپهسالار، دارالفنون و کالج یا دبیرستان البرز، بررسی‌ها نشان داد که نظام آموزش سنتی مبتنی بر همراهی زندگی و آموزش، هماوایی علوم دینی و دنیوی و رابطه تعاملی بین استاد و شاگرد بوده است. این نظام آموزشی در تعامل با معماری مدارس و ویژگی قرارگیری فضای زندگی و آموزش، استفاده از مدارس برای امور دینی و وجود فضاهای بزرگ مَدرس بوده است. در مرحله بعد وجه دینی و تعامل شاگرد و استاد از مدارسی همچون دارالفنون برداشته شده اما شکل کلی حیاط مرکزی حفظ شده و نیز کارکرد حجره‌ها به کلاس درس تغییر پیدا کرده است. نهایتاً در نظام آموزش نوین معماری مدارس خطی شده، کلاس‌ها و چیدمان آنها به رابطه یک‌سویه معلم و شاگرد منجر شده و از معماری و فضای مدارس سنتی فاصله گرفته است.  چکیده مقاله (سحر خدا بخشی،منوچهر فروتن ،امیر سمیعی ) 
سوئد راهرو مدرسه ای که به زیبایی و آرامش دعوت می کند
مدرسه ای ساخته شده است که به جای اینکه دانش آموزان به صورت سنتی در کلاس بنشینند ، دارای یک فضای همگانی است و همه در آنجا مشغول فعالیت هستند علاوه برآن در ای مدرسه برنامه آموزشی از طریق موبایل یا کامپیوتر در دسترس است.

نکته جالب توجه این است که این مدرسه کاملا رایگان است زیرا جزو برنامه های سیستم آموزشی دولت می باشد و تنها شرط حضور در این مدرسه اینست که پدر و مادر دانش آموز جزو شهروندان باشند که به دولت سوئد مالیات میدهند.

کودکستان “فوجی” در حومه توکیو با ۶۰۰ کودک، شکلهای متعارف فضای آموزشی را به چالش گرفته است. تاکاهارو تزوکا، معمار ژاپنی این فضا را طراحی کرده است.

سقف ساختمان، پیست ۱۸۰متری برای دویدن است. بین کلاسهای درس مدرسه دیواری وجود ندارد و کودکان، همزمان سر و صدای کلاسهای دیگر را می شنوند. هدف از این کار این بوده که یاد بگیرند حواسشان را جمع کنند. در فرایند آموزش کودکان کودکستان “فوجی” از حیوانات زنده هم استفاده شده است. کودکان در روز تولدشان می توانند سوار کره اسبها شوند.

حال آنکه حتی دویدن در مدارس ما گاه ممنوع است . نویسنده خود شنونده دستورات مدیرمدرسه پسرانه راهنماییی بود که پشت بلندگو فریاد می زد : با چه زبانی باید به شما گفت که زنگ تفریح برای بازی نیست !!

یا دانشگاهی که در سه طبقه و در دامنه های شیب دار کوهستان، هیچ رمپی برای معلولان در نظر نگرفته و برای بالا و پایین رفتن روزانه چند نوبت  استاد و دانشجو بالابری پیش بینی نشده . این دانشگاه تازه ساز است و ظاهر متفاوتی با سایر معماری ها دارد و به نظر می رسد دو معمار متخصص و دیگری” اوستا بنا”یی سنتی برای ساخت آن اعمال نظر کرده اند .نویسنده از نام بردن معذور است اما تقریبا در تمام دانشگاه های کشور و مدارس می توان این معضل را یافت.

درباره‌ی فریبا کلاهی

روزنامه نگار و مدیر مسئول پایگاه خبری آیین باور

همچنین ببینید

آب بان، از راه رسید قدر آب را بیشتر بدانیم

آیین باور- در فرهنگ و تاریخ ملت ایران هر ماه و روزهایی از آن دارای …

زنگ هشدار کی به صدا در خواهد آمد؟ سالانه ۱۲ هزار دانش آموز به البرز اضافه می شود

آیین باور- بنا بر اعلام رسمی استاندار البرز سالانه ۱۲ هزار دانش آموز به البرز …

رئیس انجمن خوشنویسان : البرز خاستگاه خوشنویسی معاصر کشور است

بزرگترین خوشنویس خط شکسته درویش عبدالمجید طالقانی که همچون میرعماد بزرگ در خط نستعلیق در خط شکسته ی نستعلیق از اواخر دوره صفوی تاکنون پرتو افشانی میکند نیز اهل روستای مهران طالقان بوده است.

دیدگاهتان را بنویسید