خانه / آخرین نوشته ها / آشنایی با آیین و باور ایرانی : جشن آبانگان ۱۰ آبان

آشنایی با آیین و باور ایرانی : جشن آبانگان ۱۰ آبان

… اینک آبها را میستائیم،

آبهای فروچکیده و گردآمده و روان‌شده و خوب‌کـُنش  اهورائی را…

(یسنا – هـات ۳۸ — بند ۳)

واژۀ «آب» که جمع آن «آبان» است در اوستا و پهلوی «آپ» و در سانسکریت «آپه» Apa و در فارسی هخامنشی «آپی» میباشد.

«هرودوت» می‌آورد :

… ایرانیان در میان آب ادرار نمیکنند، آب دهان و بینی در آن نمی‌اندازند و در آن دست و روی نمیشویند …

استرابورن می گوید:

… ایرانیان در آب روان، خود را شستشو نمیدهند و در آن لاشه، مردار و آنچه که نا پاک است نمی‌اندازند …

آبان یا اَبان (در زبان فارسی افغانستان: عقرب)، هشتمین ماه سال خورشیدی است و در گاه‌شماری رسمی ایران و افغانستان همواره ۳۰ روز دارد و از روز ۲۱۷م سال آغاز شده و در روز ۲۴۶م سال پایان می‌یابد و دومین ماه فصل پاییز است.

برج فلکی آبان‌ماه برج عقرب (کژدم) است که هشتمین برج فلکی از دایرهالبروج است. نماد ماه آبان، کژدم (در انگلیسی Scorpio) نامیده می‌شود.

در گاه‌شماری رسمی ایران نام این ماه از نام ماه هشتم گاه‌شماری اوستایی نو که در اوستایی اَپَم نام دارد، برگرفته شده‌است. در گاه‌شماری زرتشتی دهمین روز هرماه نیز آبان نام دارد و در آبان‌روز از آبان‌ماه، جشن آبانگان برگزار می‌شود. برخی ایزد این ماه را تیشتر و برخی این ماه را متعلق به ایزدبانو آناهیتا می‌دانند.

در برگردان فارسی آثارالباقیه ابوریحان بیرونی میخوانیم :

… آبان‌روز دهم آبان ماه است و آن را عید میدانند که به جهت همراه بودن دو نام، آبانگان میگویند. در این روز زو Zoo پسر طهماسپ از سلسلۀ پیشدادیان به شاهی رسید، مردم را به کندن قناتها و نهرها و بازسازی آنها فرمان داد، در این روز به کشورهای هفت‌گانه خبر رسید که فریدون ، بیوراسب (ضحاک — آژی‌دهاک) را اسیر کرده، خود به پادشاهی رسیده و به مردم دستور داده است که خانه و زندگی خود را دارا شوند .

«جشن آبانگان» جشنی است در گرامیداشت ستارۀ روان (سیاره) درخشان «اَنَهیتَه / آناهید (زهره)» و رود پهناور و خروشان « اردوی / آمو (آمودریا)»، و بعدها ایزدبانوی بزرگ «آب»ها در ایران. «اَردوی سوره اَناهیتا» Ardavi – Sura Anāhita ایزد‌بانویی ایرانی بسیار برجسته‌ای است که نقش مهمی در آئین های ایرانی دارد و پیشینۀ ستایش و بزرگداشت این ایزدبانو در فرهنگ ایرانی به دوره‌های پیش از زرتشتی در تاریخ ایران میرسد.

بخش بزرگی در کتاب اوستا به نام « آبان یشت» (یشت پنجم) که یکی از باستانی‌ترین ِیشتها میباشد به این ایزدبانو اختصاص دارد، در این یشت، او زنی است جوان، خوش‌اندام، بلندبالا، زیباچهره، با بازوان سپید و اندامی برازنده، کمربند تنگ بر میان بسته، به جواهر آراسته، با طوقی زرّین بر گردن، گوشواری چهارگوش در گوش، تاجی با سد ستارۀ هشت‌گوش بر سر، کفشهائی درخشان در پا، با بالاپوشی زرّین و پرچینی از پوست سگ‌آبی. اَناهید گردونه‌ای دارد با چهار اسب سفید، اسبهای گردونۀ او ابر، باران، برف و تگرگ هستند.

درباره‌ی فریبا کلاهی

روزنامه نگار و مدیر مسئول پایگاه خبری آیین باور

همچنین ببینید

بازار شب یلدا تحت کنترل است

بازرسان کرج بین مردم در بازار عرضه میوه و تنقلات شب یلدا/ تخلفات نظارت و …

وزیر بهداشت اعلام کرد: ورود نهادهای امنیتی به ماجرای کیک‌های آلوده

آیین باور – وزیر بهداشت در جمع خبر نگاران و در پاسخ به سوالی درخصوص‌ …

پروژه های راه سازی البرز با سرعت در حال تکمیل است

نماینده عالی دولت در استان البرز گفت: توسعه و تسریع در پیشرفت پروژه های راه …

دیدگاهتان را بنویسید