خانه / آخرین نوشته / یادنامه استاد سیدمحمدطاهرپور

یادنامه استاد سیدمحمدطاهرپور

آیین باور_استاد سیدمحمد_طاهرپور (۱۳۸۳ـ۱۲۹۰) شاید یکی از بی‌نظیرترین و بزرگ‌ترین خوانندگان روزگار ما محسوب می‌شود و به قول مرحوم دکتر حسین عمومی «مجتهد اعلم و افضل» بودند.

دایره اطلاعات و صدای زیبای آن مرحوم به حدی بود که بسیاری از اساتید و بزرگان عصر خود و حتی امروز را به تحسین واداشت؛ چنان که استاد حسن_کسایی نقل می‌کند مدتی پیش از فوت استاد جلال‌الدین تاج اصفهانی نواری از آواز #محمد_طاهرپور برای ایشان گذاشتیم و ایشان فرمودند: «حقا که آواز آقا محمد حتی از صدای طاهرزاده بزرگ نیز گرم‌تر است.»

آقای دکتر #عمومی نیز نقل کرده‌اند که یک روز استاد #تاج به ایشان گفته بودند: «من ۶۰ سال است که می‌خوانم اما به گرمی آقا محمد نمی‌خوانم.»خود استاد #حسن_کسایی و دکتر #حسین_عمومی نیز بارها و بارها در مصاحبه‌ها و سخنرانیها ستایشگر هنر مرحوم #طاهرپور بوده‌اند؛ به طوری که از او با عنوان «بزرگ‌ترین خواننده تاریخ ایران» یاد می‌کنند.

حسن_کسایی
محمد_طاهرپور
منوچهر_سلطانی
جلیل_شهناز

«فروغ بهمن‌پور»، در کتاب چهره‌های ماندگار «او را صدر آواز ایران» می‌نامد. «سمیه سمساریلر» هم در گزارشی که از دیدار با ایشان تهیه نموده است؛ از ایشان با عنوان «بلندآوازه آواز ایران» یاد می‌نماید به هر حال سوای تمام این الفاظ و القاب چیزی که بسیار مهم است؛ این است که هنر استاد طاهرپور غنی، پرصلابت و پرشکوه بوده و هیچ امساکی در بخشش هنر خود نداشته است همین سخاوت موجب آن شد تا خیل عظیمی از شاگردان و اساتید دیروز و امروز ریزه‌خوار خوان او باشند.

چنان که نامهای آشنایی چون استاد #شجریان، #علی‌اصغر_شاه‌زیدی، #علی‌رضا_افتخاری و بسیاری دیگر از دانسته‌های ایشان بهره‌های وافی و کافی برده‌اند.نکته‌ای که نباید در مورد استاد #طاهرپور فراموش کرد این است که صدای زیبا در خانواده آن مرحوم موروثی بوده است به طوری که جد‌ّ ایشان آقا #سیدطاهر_تویسرکانی از خوش‌صوت‌ترین وعاظ زمان خود بوده؛ پدر ایشان آقا سید محمدعلی نیز دارای صدای زیبا و بر موسیقی مسلط بوده، حتی امروز این میراث گران‌بها به فرزند بزرگ ایشان هم رسیده است

. در اینجا لازم می‌دانم نکاتی را که استاد در دست‌نوشته‌های خود نیاورده و یا احیاناً از قلم افتاده است بنگارم: سبک آوازی ایشان برگرفته از شیوه بزرگانی چون #طاهرزاده، #حبیب_شاطرحاجی، #تاج و از همه مهم‌تر مرحوم #صدر_اصفهانی است. البته باید توجه داشت شیوه متقدمان دیگری چون #عبدالرحیم_اصفهانی، #میرزاحسین_ساعت‌ساز و هنرمندان امروز چون: #حسن_کسایی و #جلیل_شهناز در شیوه آوازی آن مرحوم بی‌تأثیر نبوده است. مرحوم #طاهرپور در نحوه آوازخوانی و تحریرها مهارتی تام داشت و در اجرای هر یک از این موارد خلاقیت و ابتکاراتی از خود نشان می‌داد که این خود حائز اهمیت و بررسی است.

ایشان بر ادای کامل شعر در آواز و بیان صحیح کلمات شعری تأکید بسیار داشت و همانند بسیاری دیگر از بزرگان مکتب اصفهان معتقد بود که شعر نباید فدای موسیقی شود.استاد #طاهرپور یکی از بزرگ‌ترین راویان موسیقی قدیم ایران به‌خصوص سبک و سیاق مرحوم صدر می‌باشد. چنان که به قول یکی از بزرگان «کسی که می‌خواهد شیوه مرحوم صدر را به درستی دریابد باید نحوه آوازخوانی مرحوم طاهرپور را مورد بررسی قرار دهد.» ایشان در مصاحبه‌های خود خاطره‌ای نقل می‌کند که مرور آن خالی از لطف نیست:

روزی من در پس قلعه تهران آواز می‌خواندم کسی آمد و پرسید: شما بودید می‌خواندید؟ گفتم: بله. گفت: آقای صدر با شما کار دارند. من هم خوشحال شدم، صدر آن موقع خواننده شناخته‌شده‌ای بود.

خلاصه آن آقا من را برد به باغی در همان نزدیکی، صدر آنجا بود. به من تکلیف کرد چیزی بخوانم. من هم قطعه‌ای در افشاری خواندم.روزی با ایشان مشغول شنیدن این نوار بودیم استاد فرمودند این افشاری را به یاد مرحوم #صدرالمحدثین خوانده‌ام.اغلب آوازهای ضبط‌شده از استاد به صورت خصوصی و به همراهی اساتیدی چون #حسن_کسایی، #جلیل_شهناز، #سعادت‌الله_نورده، #منوچهر_سلطانی، #محسن_تقوی و… و در این اواخر #محمدرضا_لطفی می‌باشد. نوارهایی که هر یک گنجینه‌ای ارزشمند برای موسیقی ایران محسوب می‌شود.

ـ نکته آخر اینکه استاد #طاهرپور به‌رغم بلندای مقام همواره از اساتید متقدم و متأخر به نیکی یاد می‌کرد و از صفات اخلاقی اساتیدی چون صدر، عبدالرحیم اصفهانی، تاج، ادیب، اکبرخان نوروزی، جلیل شهناز، حسن کسایی و بسیاری دیگر از هنرمندان تمجید می‌نمود. امید که راه هنرمندان بزرگی چون ایشان که همواره معلم اخلاق و هنر این مرز و بوم بوده‌اند مستدام باشد.

خودنگاشته استاد #سیدمحمد_طاهرپورمرحوم #صدر به شوق آمد و در پی من عراق آن افشاری را با شعری از حافظ خواند: «برقی از خیمه لیلی بدرخشید سحر وه که با خرمن مجنون دل افکار چه کرد.» چندین سال پیش مرحوم #طاهرپور به همراهی سنتور آقای #محسن_نقوی و ضرب آقای #گلیشادی آوازی در افشاری اجرا نموده که عراق آن افشاری را با همان شعر و حفظ تمام حالات مرحوم #صدر خوانده است. نوه مرحوم #طاهرپور نقل می‌کرد:ح‍ُسن طلب همراه با ادب شما مرا بر آن داشت که چند سطری در این دفتر بنگارم و به یادگار بگذارم اگرچه همیشه از این قبیل کارها استنکاف داشته‌ام سخن من در دو قسمت است:

۱) شرحی از گذشته زندگی خودم که در این قسمت از آغاز عمر و دوران فراگیری و استادان بزرگی که به زیارت نائل شده‌ام و بعضی جزئیات دیگر.۲) این قسمت پیام من است به جوانان و عزیزانی که همگی در حکم فرزندان من‌‌اند.و اینک شرحی از گذشته خودم: به خاطر دارم که اواخر جنگ جهانی اول بود و هنوز به مکتب و مدرسه نرفته بودم که در سحرگاهی از فصل بهار صدای مناجاتی توجه مرا جلب کرد و مرا دگرگون ساخت و اگر بگویم که همین واقعه موجب گرایش بنده به موسیقی گردید سخنی به گزاف نگفته‌ام. روزها و ماهها گذشت.کم‌کم دارای حس تشخیص شدم و خوب را از بد تشخیص می‌دادم. گرامافونها در ایران معمول و فراوان شده بود. اولین صدایی که به گوشم رسید و با خود گفتم که بایستی این‌طور خواند. مثل صدای #سیدحسین_طاهرزاده عموی خود بود ولی از بزرگ‌ترهای خود می‌شنیدم که بدان پایه و مایه رسیدن کاری ا‌ست بس مشکل و در آن وقت صحبت از استادی به نام «سید رحیم» در محافل و مجالس شنیده می‌شد و بنده پی فرصتی می‌گشتم که ایشان را ملاقات کنم. شخصی از نزدیکان گفت او گاه‌گاهی در خانه سید حاجی تارساز، که محل آن در دروازه دولت ابتدای خیابان چهارباغ است، می‌آید و یکی از این روزها با اتفاق همان دوستی و نزدیکانم به آن محل رفته و حضرت ایشان تشریف داشته‌اند و اگر بگویم که در آن موقع قلب من جریان طبیعی خود را از دست داده بود باور کنید؛ و آن شخص تقاضا کرد که فلان، یعنی بنده، پسر برادر استاد طاهرزاده می‌باشم و مایلم صدای استاد را بشنوم و سید رحیم پس از چند دقیقه در ماهور این شعر را خواند:دلا اسرار عشق دوست جز با دوست نتوان گفتنه پندارم که هر کس این امانت را امین باشد

منبع: کانال آوای فریبا

درباره‌ی فریبا کلاهی

روزنامه نگار و مدیر مسئول پایگاه خبری آیین باور

همچنین ببینید

هشدار کرونایی رئیس علوم پزشکی البرز: یک قدم تا سونامی مرگ/ تنها اسلحه باقی مانده فرهنگ و همکاری مردم است

عجوم غافلگیرانه ویروس کووید_۱۹ با شیب تند استانهای سفید و آبی را نیز درگیر و …

روز قلم ارجمند باد / قلم توتم من است

ی یادداشت آیین باور / فریبا کلاهی در تقویم رسمی ایران ۱۴ تیر به نام …

گام به گام با قانون (۲): دادخواست

همانطور که در مقاله قبل وعده داده شد در این مبحث درباره دادخواست صحبت خواهیم …

دیدگاهتان را بنویسید