آیین باور _مدیرعامل آب منطقه‌ای البرز از رفع موانع عبور سیلاب در حوضه‌های کرج، طالقان و کردان خبر داد؛ ظرفیت اعلام‌شده طرح‌های تغذیه مصنوعی استان نیز به حدود ۱۰۲ میلیون مترمکعب می‌رسد.
سیلاب؛ تهدیدی که می‌تواند به ذخیره آب تبدیل شود
معیار موفقیت؛ کاهش خطر برای مردم و حفاظت از منابع آب
معیار نهایی موفقیت این اقدامات، صرفاً اعلام رفع انسداد یا ظرفیت اسمی طرح‌های ذخیره‌سازی نیست؛ بلکه باید در کاهش خطر برای مناطق پایین‌دست، استمرار حفاظت از حریم رودخانه‌ها و ارائه نتایج قابل سنجش از عملکرد طرح‌های تغذیه مصنوعی دیده شود.

به گزارش آیین باور، آماده‌سازی مسیر رودخانه‌ها برای عبور سیلاب، شناسایی نقاط حادثه‌خیز و توسعه طرح‌های تغذیه مصنوعی آبخوان‌ها، محور اقداماتی است که شرکت آب منطقه‌ای البرز در سه حوضه آبریز کرج، طالقان و کردان دنبال می‌کند؛ اقداماتی که اثربخشی آنها به استمرار نظارت بر حریم رودخانه‌ها، جلوگیری از ایجاد موانع جدید و مدیریت اصولی رواناب‌ها وابسته است.

داود نجفیان، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز، با تشریح اقدامات انجام‌شده برای مدیریت سیلاب اعلام کرد که نقاط پرخطر در این حوضه‌ها شناسایی شده و عملیات پاک‌سازی دهانه پل‌ها، رفع انسداد مسیرها و برچیدن پل‌های دست‌ساز غیرمجاز در بستر رودخانه‌ها با همکاری دستگاه‌های اجرایی، از جمله با استفاده از ماشین‌آلات سنگین بنیاد مسکن، انجام شده است.

این اقدامات با هدف افزایش ظرفیت عبور جریان آب و کاهش احتمال انسداد مسیر رودخانه‌ها هنگام بارندگی‌های شدید صورت گرفته است. با این حال، ایمن‌سازی رودخانه‌ها به عملیات مقطعی پاک‌سازی محدود نمی‌شود؛ رعایت حریم قانونی، جلوگیری از تجاوز به بستر و حریم رودخانه‌ها و پایش مستمر نقاط حادثه‌خیز، از الزامات مدیریت خطر سیلاب به شمار می‌روند.

نجفیان با اشاره به تجربه سیلاب‌های شدید گذشته، از جمله سیل سال ۱۴۰۱ طالقان، بر ضرورت آمادگی مستمر و اطلاع‌رسانی به‌موقع تأکید کرد و از شهروندان خواست هشدارهای رسمی را جدی بگیرند و از اتراق، توقف و پارک خودرو در مجاورت رودخانه‌ها و مسیل‌ها خودداری کنند.

در کنار اقدامات پیشگیرانه، استفاده از بخشی از رواناب برای تقویت منابع آب زیرزمینی نیز در برنامه‌های مدیریت آب استان قرار دارد. به گفته مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز، طرح‌های تغذیه مصنوعی در محدوده‌های کرج و کردان با هدف افزایش نفوذ آب به سفره‌های زیرزمینی پیگیری شده‌اند تا بخشی از رواناب ناشی از بارش‌های سنگین، با رعایت ملاحظات فنی و زیست‌محیطی، به تقویت ذخایر آبخوان‌ها کمک کند.

بر اساس اطلاعات اعلام‌شده، دو طرح فعال تغذیه مصنوعی در دشت فردیس و کردان وجود دارد که ظرفیت ذخیره‌سازی سیلاب در آنها حدود ۱۰۲ میلیون مترمکعب عنوان شده است. دو طرح دیگر نیز در محدوده‌های کرج و فشند در دست اقدام قرار دارند.

تغذیه مصنوعی، در صورت مکان‌یابی مناسب و رعایت الزامات فنی، می‌تواند بخشی از ظرفیت مدیریت منابع آب را تقویت کند؛ اما میزان آب واقعاً ذخیره‌شده و سهم این طرح‌ها در بهبود وضعیت آبخوان‌ها، به عملکرد عملیاتی آنها و نتایج پایش منابع زیرزمینی وابسته است.

مدیریت سیلاب در البرز، به‌ویژه در مناطق شهری مجاور ارتفاعات و مسیرهای طبیعی جریان آب، نیازمند هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول در بالادست و پایین‌دست است. نگهداری آبراهه‌ها و دهانه پل‌ها، تقویت اقدامات آبخیزداری، کنترل ساخت‌وسازهای واقع در مسیرهای پرخطر و اطلاع‌رسانی مؤثر به شهروندان، اجزای مکمل این فرایند هستند.

از منظر آیین باور، رودخانه تنها یک مسیر عبور آب نیست؛ بخشی از نظام طبیعی حیات و یکی از منابع ارزشمند سرزمین است که حفاظت از آن، هم با ایمنی سکونتگاه‌ها ارتباط دارد و هم با پایداری منابع آب. بنابراین، مدیریت مسئولانه رودخانه‌ها باید هم‌زمان دو هدف را دنبال کند: کاهش خطر سیلاب برای مردم و استفاده اصولی از ظرفیت طبیعی آب برای تقویت ذخایر زیرزمینی.