وقتی خودِ کرج در حاشیه میماند
نقدی بر یکی از برنامه های روز فرهنگی کرج
قرار بود ساعت ۱۵، یکی از برنامههای «روز فرهنگی کرج» در موزه جانورشناسی برگزار شود. ساعت از ۱۶:۳۰ گذشته و برنامه هنوز آغاز نشده؛ اما آنچه پیش از شروع برنامه بیشتر از همه به چشم میآید، یک سؤال ساده است: در این برنامه، سهم خودِ کرج کجاست؟
در محوطه، سیاهچادری برپا شده و نان «کلانه» پخته میشود؛ نانی با ریشه در فرهنگ و جغرافیای کرمانشاه. حضور چنین جلوهای از فرهنگ یک قوم ایرانی به خودی خود ایرادی ندارد؛ مسئله اینجاست که امروز «روز فرهنگی کرج» است؛ نه روز اقوام ایران و نه «ایران کوچک».
این تفاوت، کوچک نیست.
کرج خود فرهنگ، تاریخ، خوراک، نان، محلههای قدیمی، روستاهای پیرامونی، باغها، آیینها، موسیقی، مشاغل و خاطره جمعی دارد. حتی تنوع قومی و مهاجرپذیری کرج نیز بخشی از هویت همین شهر است. اما تنوع جمعیتی با حذف هویت محلی یکی نیست.
شاید بخشی از این مسئله به یک ضعف قدیمی در مدیریت فرهنگی کرج بازگردد؛ شهری که بسیاری از مدیرانش از بیرون آمدهاند و گاه به جای کشف و شناخت ظرفیتهای همین شهر، ناخودآگاه از تجربه و خاطره شهر خودشان برای ساختن برنامه فرهنگی استفاده میکنند. بعد هم سادهترین برچسب آماده است: «کرج، ایران کوچک است.»
اما «ایران کوچک» بودن، مجوز فراموش کردن خودِ کرج نیست.
بودجهای که برای برنامه فرهنگی شهر هزینه میشود، بودجه فرهنگی کرج و از منابع عمومی همین شهر است. در شرایطی که مردم با فشار اقتصادی و دشواریهای فراوان زندگی میکنند، طبیعی است که انتظار داشته باشند هزینهای که به نام فرهنگ کرج صرف میشود، پیش از هر چیز به شناخت، ثبت و معرفی فرهنگ همین شهر بازگردد. کرج میتواند و باید ایران را در خود نشان دهد؛ اما پیش از آن باید بتواند خودش را روایت کند.
همه میتوانند مهمان سفره فرهنگی کرج باشند؛ اما صاحبخانه نباید خودش از سفره حذف شود. کرج برای دیده شدن، احتیاج ندارد شبیه شهرهای دیگر شود؛ کافی است یکبار درست، دقیق و عمیق، خودش را روایت کند.
کدخبر: 3783
تعداد بازدید: 302
aeinbavar.ir/@3783