تأکید علیرضا عباسی بر سرشماری دقیق و اتصال پایگاه‌های داده؛ وقتی جمعیت امروز با آمار ۱۳۹۵ سنجیده می‌شود

آمار جمعیت فقط یک عدد در جدول‌های آماری نیست؛ مبنای بخشی از تصمیم‌گیری درباره بودجه، زیرساخت، سرانه‌های آموزشی، درمانی، فرهنگی و ورزشی است. در استانی مانند البرز که طی سال‌های گذشته با رشد جمعیت و مهاجرت روبه‌رو بوده، فاصله میان «جمعیت واقعی امروز» و «آخرین آمار رسمی» می‌تواند به مسئله‌ای فراتر از خطای آماری تبدیل شود.

در نخستین جلسه ستاد سرشماری عمومی نفوس و مسکن ثبتی‌مبنا در استان البرز، علیرضا عباسی، نماینده کرج، فردیس و اشتهارد، بر ضرورت اجرای دقیق این طرح و حرکت از سرشماری‌های سنتی به سمت نظام آماری به‌روز و یکپارچه تأکید کرد.

مسئله البرز؛ جمعیتی که سریع‌تر از آمار رسمی رشد کرده است

عباسی با اشاره به مهاجرپذیری بالای البرز گفت فاصله ۱۰ ساله میان سرشماری‌های سنتی برای استانی با رشد سریع جمعیت، می‌تواند در تخصیص منابع و سرانه‌ها پیامدهای جدی داشته باشد.

به گفته او، سالانه حدود ۱۴۰ هزار نفر مهاجرت ثبت‌شده به البرز صورت می‌گیرد و در عین حال، برخی پرداخت‌ها و محاسبات جمعیتی همچنان بر پایه آمار سرشماری سال ۱۳۹۵ انجام می‌شود؛ موضوعی که به اعتقاد این نماینده مجلس، موجب عقب‌ماندن منابع و زیرساخت‌ها از نیاز واقعی استان شده است.

او از سرانه‌های آموزشی، بهداشتی، ورزشی و فرهنگی به‌عنوان حوزه‌هایی نام برد که آثار این ناهماهنگی در آنها قابل مشاهده است و اجرای سرشماری ثبتی‌مبنا و به‌روزرسانی مستمر داده‌ها را راهی برای اصلاح این وضعیت دانست.

یک عدد، از چند دستگاه چند پاسخ

بخش دیگری از سخنان عباسی به مشکلی بازمی‌گردد که اهمیت آن فقط به البرز محدود نیست: چند دستگاه، یک واقعیت را با چند عدد متفاوت روایت می‌کنند.

او با اشاره به قانون مدیریت داده‌ها و اطلاعات ملی موسوم به «دوام» بر ضرورت اتصال و اشتراک‌گذاری پایگاه‌های اطلاعاتی دستگاه‌های مختلف تأکید کرد و گفت صرف وجود داده کافی نیست؛ داده‌ها باید با یکدیگر تطبیق داده شوند تا بتوان از آنها برای تصمیم‌گیری دقیق استفاده کرد.

این مسئله در البرز، به دلیل همجواری با تهران، پیچیدگی بیشتری پیدا می‌کند. عباسی به ثبت برخی وقایع حیاتی، از جمله تولد، در مراکز درمانی تهران اشاره کرد و بر ضرورت تقاطع‌گیری میان پایگاه‌های اطلاعاتی برای رسیدن به تصویری واقعی از جمعیت استان تأکید داشت.

وقتی اختلاف چندصدهزار تنی، سیاست‌گذاری را تغییر می‌دهد

نماینده کرج، فردیس و اشتهارد، دامنه مسئله را به حوزه کشاورزی و بازار نیز کشاند.

او با اشاره به اختلاف آمارهای ارائه‌شده درباره تولید برنج گفت در یک جلسه، استانداران، وزارت جهاد کشاورزی و انجمن واردکنندگان ارقام متفاوتی از میزان تولید ارائه کرده‌اند؛ اختلافی که بنا بر توضیح او به حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار تن می‌رسیده است.

از نگاه عباسی، نبود تصویر دقیق از جمعیت مصرف‌کننده، از جمله ایرانیان و اتباع، در کنار اختلاف آمار تولید، واردات و مصرف، می‌تواند سیاست‌گذاری بازار را از مسیر درست خارج کند؛ تصمیمی که یک‌بار ممکن است به فشار بر تولیدکننده و بار دیگر به کمبود کالا در بازار منجر شود.

او همین مسئله را درباره بازار گوشت نیز مطرح کرد و خواستار اتکا به داده‌های قابل تطبیق درباره تولید، نهاده، واردات و مصرف شد.

سرشماری؛ فقط شمارش آدم‌ها نیست

اهمیت سرشماری ثبتی‌مبنا برای البرز را باید فراتر از ثبت تعداد ساکنان دید. اگر قرار است منابع عمومی متناسب با جمعیت و نیاز واقعی توزیع شود، نخست باید تصویری دقیق، به‌روز و قابل راستی‌آزمایی از جامعه وجود داشته باشد.

عباسی در پایان با قدردانی از متولیان آمار و سرشماری تأکید کرد حتی اگر اجرای این تحول زمان‌بر باشد، حرکت به سمت یک نظام آماری دقیق و به‌روز می‌تواند بخشی از خطاهای موجود در تصمیم‌گیری و تخصیص منابع را کاهش دهد.

برای البرز، پرسش اصلی دیگر فقط این نیست که «چند نفر زندگی می‌کنند؟»؛ پرسش مهم‌تر این است که آیا تصمیم‌های امروز استان بر اساس جمعیت امروز گرفته می‌شود یا بر اساس تصویری که یک دهه پیش از البرز ثبت شده است.