خانه / صفحه نخست / ایرانگردی؛ گردنه آهوان، سمنان

ایرانگردی؛ گردنه آهوان، سمنان

کاروانسرای سنگی آهوان، گردنه آهوان، استان سمنان
دوره تاریخی: ساسانی

Ahovan Historic Caravansary, Sasanid Dynasty

آیین باور-آهوان در ۳۶ کیلومتری سمنان –دامغان یکی از نقاطی است که همواره گوش مردمانش به آهنگ زنگ کاروان ها عادت داشته است. این منطقه دارای زمستان‌های سختی می‌باشد که در اغلب موارد به بسته شدن جاده می‌انجامد. پیرامون ریشه نام منطقه گفته شده آهوان نام روستایی است در چهل کیلومتری سمنان به سمت امیر آباد.

صاحب تحفه‏الرضویه می‌‏نویسد: چون حضرت امام رضا به نزدیک دامغان که در حال حاضر به آهوان مشهور است رسید آهویی چند به خدمت آن حضرت رسیدند و عرض کردند یا بنَ رسولِ اللّه‏ مخالفان قصد کشتن شما را دارند خوب است معاودت فرمائید. آن حضرت فرمود: از اجل نتوان گریخت و برای آن‌ها دعای خیر فرمود و بدین جهت آن محل را آهوان می‏‌گویند. برخی نیز گویند امام رضا هنگام سفر از مدینه به مرو در این جایگاه درنگ می‌کند و می‌بیند که شکارچی‌ای آهوی ماده‌‏ای را در بند انداخته و خیال کشتن آن را دارد.

حضرت از دیدن پستان‌های پرشیر آهو در می‏یابد که آهوی شکار شده دارای بچه‏‌هایی می‏‌باشد که در اثر گرفتار شدن مادرشان آن‌ها بی‏شیر مانده‏‌اند. بنابراین از شکارچی درخواست می‏‌کند که آن آهو را در راه خدا آزاد کند. بدین ترتیب آهو به ضمانت حضرت رضا آزاد می‏‌گردد و آن جایگاه «آهوان» نامیده می‌‏شود. سخن نخست افسانه وار و عوامانه است و نمی‌تواند راست باشد. اما نظر دوم تا اندازه‌ای منطقی‌تر به نظر می‌رسد.

کاروانسرای سنگی

سال ساخت کاروانسرای سنگی آهوان در سمنان: ۱۰۹۷ دوره تاریخی کاروانسرای سنگی آهوان در سمنان: صفویان دسته بندی جاذبه: جاذبه فرهنگی نوع جاذبه: کاروانسرا قیمت ورودیه کاروانسرای سنگی آهوان در سمنان برای ایرانی و غیر ایرانی رایگان

کاروانسرای سنگی آهوان از جمله مهمترین کاروانسراهای استان سمنان است که با سنگ و ملات ساروج، در منطقه سردسیر و کوهستانی آهوان ساخته شده است. سمنان شهری با پیشینه تاریخی و فرهنگی فراوانی است که از گذشته تا به امروز در مسیر یکی از راه‌های اصلی و پر تردد قرار داشته است به همین خاطر در گذشته کاروانسراهایی را در این مسیر ساخته‌اند تا مسافران پس از ساعت‌ها پیمایش به استراحت بپردازند. یکی از این بناها کاروانسرای آهوان نام دارد که در زمان صفوی ساخته شده است تا پناهگاهی امن برای مسافرانی باشد که از گوشه و کنار این کشور به تردد می‌پرداختند. کاروانسرای شاه سلیمانی آهوان پلانی چهار ایوانی دارد.

از قدیمیترین آثار به جامانده از معماری کاروانسراهای ایران، با ساختاری مربع یا مستطیل شکل از سنگ لاشه و ملات گچ ساخته شده اند. بررسی ساختار فضایی پلان مؤید طراحی الگویی ساده و ابتدایی است که می توان از آن به مثابه طرح اولیه معماری کاروانسراهای ایرانی یاد کرد. ساختار درون گرای این بناها با مرکزیت پلان و صحن میانی تعریف شده و توسط ردیفی از رواق ها در چهار طرف خود احاطه شده است. این رواق ها به عنوان فضایی بینابین، عامل پیوند دهنده فضای باز صحن و فضاهای سرپوشیده حجره ها و شترخان ها هستند. بهره گیری از چهار ایوان در میانه هر کدام از اضلاع صحن و پدیدار گردیدن الگوی چهار ایوانی، در جهت تکوین فرایندی است که از کاخ آشور در دوره پارتی آغاز شده و اساس معماری ایران را شکل بخشید. این ایوان ها با الگویی کشیده و پوششی از طاق آهنگ تا دیوارهای بیرونی کاروانسراها امتداد یافته اند.
حلقه سوم این کاروانسراها، فضاهایی سرپوشیده هستند که در پس ایوان ها شکل گرفته و مکان استقرار انسان و احشام به شمار می روند. بررسی ساختار پلان، از تفکیک فضاهای اختصاصی حکایت دارد که با الگویی ساده، نمونه ابتدایی سازماندهی فضایی حجره و شترخان ها به حساب می آید. این امر با قرار گرفتن حجره های مستطیلی شکل متعامد بر حیاط مرکزی در طرفین ایوان های اصلی و در پس رواق سراسری و انتقال شترخان ها به گوشه های انتهایی کاروانسرا پدیدار گشت. بنابراین با بررسی نمونه-های بجا مانده از کاروانسراهای ساسانی می توان ویژگی های آن را به صورت زیر برشمرد:

  • فرم مربع یا مستطیل شکل قلعه ای با تعریف برج های متعدد حجیم دیده بانی که گاه تعداد آن ها به ۱۵ عدد می رسید (رباط انوشیروانی آهوان )
  • درونگرایی با تعریف صحن میانی به عنوان هسته مرکزی فضا
  • وجود یک رواق سراسری در برابر ردیف حجره ها
  • تفکیک فضای انسان و احشام با منطقه- بندی پلان و انتقال شترخان ها به گوشه های حیاط
  • ساختار چهار ایوانی
  • بهره گیری از سنگ و ملات گچ به عنوان مصالح ساخت
  • از دیگر جاذبه‌های گردشگری شهرسمنان مانند دروازه ارگ، تکیه پهنه، گرمابه پهنه، امامزاده یحیی، خانه طاهری و خانه رجبی بازدید کرده و به گذشته‌های دور این سرزمین پا بگذارید. اگر هم شیفته‌ی طبیعت هستید، می‌توانید سری به پارک جنگی سوکان بزنید و در آنجا به گردش و تفریح مشغول شوید. شهر شهمیرزاد نیز با سرسبزی خود از دیگر جاهایی است که توسط طبیعت‌گردها مورد بازدید قرار می‌گیرد و در تابستان‌ها هوای مطلوبی دارد و با زیبایی و آرامش دلفریب خود شما را از هیاهوی شهر دور می‌کنند. فراموش نکنید تا با خرید سوغات سمنان مانند انواع نان محلی مثل شیرمال و غیره با خوراکی‌هایی لذیذ راهی منزل شوید .

Sasanian Caravansaries
The most ancient caravansary Samples survived in Iran date back to Sassanid ages that are obviously the square or rectangular constructions made from rubble faced with stucco. The study on inn planning organization confirms Sassanid Caravansaries, a simple and primitive pattern considered as basic planning in Caravansaries Architecture. The enclosed arrangement in the monuments is defined by centralized planning and a courtyard, Sahn, surrounded by four-line porches. The porch as the intermediate space relates open courtyard to enclosed chamber and Shotorkhan spaces. The settlement of four Ayvāns on Sahn`s sides performs a 4-Verandas pattern which was primitively used in Ashur Palace and got the fundamental pattern in Iranian Architecture. Ayvāns including a lengthened order and vaulted roof have been extended to outer walls in Caravansaries.
The third layer in Sassanid Caravansary is a roofed space located adjacent to porches and considered as the settlement place of Human and livestock. Characterizing the planning structure explains spaces regarded as the basic organization in chamber and Shotorkhan deployment. Rectangular chambers perpendicular to courtyard in the Ayvāns parties, at the back of the porches and transferring the Shotorkhans to corners are prime planning order to illustrate the organization in the era onward

درباره‌ی فریبا کلاهی

روزنامه نگار و مدیر مسئول پایگاه خبری آیین باور

همچنین ببینید

استاندار اعلام کرد: اعمال محدودیت یکهفته ای / مردم رعایت نکنند تلفات البرز شدید می شود

شیب تند شیوع کرونا در البرز تداوم و استمرار دارد/دانشگاه علوم پزشکی البرز، روند نظارت …

گام به گام با قانون (۱۳): تنظیم قرارداد

بهار داریان کارشناس ارشد حقوق خصوصیمدیر دپارتمان حقوقی جی۵ تنظیم قرارداد یکی از مهمترین نکاتی …

تاکید دبیرشورای تحول قضایی دادگستری بر حقوق کودکان مهاجر

دبیر شورای تحول قضایی دادگستری استان البرز مطرح کرد: برنامه های دستگاه قضایی استان در …

دیدگاهتان را بنویسید