???????? ???????????? ?????????? ???????? ???????? ????????????
خانه / آخرین نوشته / زیستگاه سمندرلرستانی در خطر است /دستِ خالی، نمی‌شود از طبیعت محافظت کرد

زیستگاه سمندرلرستانی در خطر است /دستِ خالی، نمی‌شود از طبیعت محافظت کرد

استان لرستان یکی از استان‌های غربی کشور است که تنوع گیاهی و جانوری کم‌نظیری دارد. منطقه حفاظت شده اشترانکوه لرستان که وسعت آن بالغ بر ۸۰ هزار هکتار است، با حضور دریاچه گهر و در عین حال حدود ۶۰۰ گونه گیاهی و ۲۷۴ گونه جانوری یکی از عرصه‌های منحصربه‌فرد طبیعی سرزمین ما است. منطقه حفاظت شده سفیدکوه هم که وسعتی حدود ۷۰ هزار هکتار دارد، به واسطه توپوگرافی خاص و رودخانه‌های پرآبی مانند کشکان و کریه از ۲۷۲ گونه گیاهی و ۱۳۸ گونه جانوری میزبانی می‌کند.

به گزارش آیین باور به نقل از روزنامه اعتماد ، از سوی دیگر «منطقه شکار و صید ممنوع تالاب‌های پلدختر»، «منطقه شکار و صید ممنوع قالیکوه الیگودرز»، «منطقه شکار و صید ممنوع گرین الشتر»، «منطقه شکار و صید ممنوع چهارشاخ نورآباد»، «منطقه شکار و صید ممنوع هشتادپهلو»، «تالاب بیشه دالان بروجرد»، «تالاب تنوردر درود» به همراه یک اثر طبیعی ملی با عنوان «غار ماهی کور» همگی نمونه‌هایی ارزشمند از طبیعت منحصربه‌فرد لرستان هستند که در عین زیبایی، دشواری‌ها و البته دغدغه‌های خاص خود را هم به جهت حفاظت برای محیط‌بانان دارند.


روزنامه اعتماد در ادامه مصاحبه‌های خود با محیط‌بانان این‌بار به سراغ محیط‌بانی از دیار لرستان رفته است. رحمان بازگیر، محیط‌بان یگان حفاظت اداره کل محیط‌زیست لرستان که امسال هم به عنوان محیط‌بان نمونه کشور شناخته شد، از سال ۱۳۹۱ مشغول به کار شده و در رشته مهندسی منابع طبیعی مرتع و آبخیزداری مشغول به تحصیل است.

او می‌گوید که به دنبال هیچ پستی نیستم و نخواهم بود فقط تا زمانی که بتوانم می‌خواهم محیط‌بان باشم.
جالب است بدانید در زمان انجام این مصاحبه (۷:۳۰ شب دوشنبه مورخ ۱۷ آذر) ساعت‌ها در تعمیرگاه منتظر تحویل گرفتن یکی از دو ماشین محیط‌بانی بود و در آخر هم به دلیل هزینه تعمیر ماشین به مشکل برخورد. حاصل این گپ و گفت را در ادامه می‌خوانید:

شما یکی از محیط‌بانان نمونه سازمان حفاظت محیط‌زیست هستید، در سال‌های خدمت‌تان چه جوایزی را کسب کرده‌اید؟
من در سال ۹۵ به عنوان محیط‌بان نمونه استان لرستان و در سال ۹۸ هم به عنوان محیط‌بان نمونه ملی کشوری شناخته شدم.

از ابتدا در استان لرستان بودید؟
بله من کلا فقط در استان لرستان بوده‌ام اما محل خدمتم در داخل استان تغییر کرده. اوایل در مناطق بودم و الان چند سالی است که در اداره کل مشغول به خدمت هستم. در یگان حفاظت ما سطح استان را پوشش می‌دهیم و گشت کنترل شامل کل استان لرستان می‌شود. اما اوایل خدمتم در منطقه سفیدکوه خرم‌آباد مشغول بودم.


مناطق حفاظت شده لرستان چه ویژگی‌های شاخصی دارند؟
استان لرستان ویژگی‌های طبیعی خاص خود را دارد به عنوان مثال «منطقه حفاظت شده سفیدکوه خرم‌آباد» که من اوایل خدمتم آنجا بودم، گونه جانوری شاخصش، کل و بز است اما به غیر از آن در این منطقه پلنگ، خرس قهوه‌ای، روباه، شغال، کفتار، گرگ، گراز، گربه وحشی، رودک، کبک دری، عقاب طلایی، مار قیطانی، تیرمار، گرزه مار، آگامای فلس شاخی، آگامای صخره‌ای فلس درشت، گکوی مدیترانه‌ای، لاک‌پشت‌های برکه‌ای و مهمیزدار هم یافت می‌شود. گون، کلاه میرحسن، چوبک و انواع گرامینه‌ها هم جزو پوشش گیاهی آن هستند.

در «منطقه حفاظت شده اشترانکوه» هم قوچ و میش، خرس قهوه‌ای، پلنگ، گربه وحشی، کفتار، روباه معمولی، گرگ، کبک دری، کبک، عقاب طلایی، دلیجه، بحری، شاهین، چکاوک، سهره طلایی، سهره پیشانی سرخ، سهره نوک بزرگ، چلچله دمگاه سفید، سار صورتی، جی‌جاق، بزمجه بیابانی، لاکپشت مهمیزدار، آگامای صخره‌ای فلس درشت، کور مار، افعی شاخدار، سوسمار مار چشم، لاسرتا و اسکینگ گزارش شده است.در «اثر طبیعی ملی غار ماهی کور»، شاهد حضور گونه اندمیک و منحصربه‌فرد ماهیان کور غار هستیم و در همان منطقه هم مورد، نی‌، جاز و بادام کوهی یافت می‌شود.


«زیستگاه سمندر لرستانی»

لرستان حدود ۲۳ هزار هکتار وسعت دارد و همان‌طور که از نامش پیدا است، سمندر کوهستانی لرستان را میزبانی می‌کند. اما در عین حال پلنگ، خرس قهوه‌ای، کل و بز، روباه و سنجاب هم دارد و گونه‌های گیاهی شاخص آن بلوط، کیکم، بنه،کنار و جاز هستند .
در تالاب‌های استان لرستان شما می‌توانید پرندگانی مانند بوتیمار، حواصیل، لک‌لک، انواع مرغابی‌ها و اردک‌ها، فلامینگو، عقاب ماهیگیر و اردک بلوطی را مشاهده کنید. در مجموع تنوع گیاهی و جانوری لرستان واقعا کم‌نظیر است.


باتوجه به حضورتان در یگان محیط‌زیست مشکلات استان لرستان را بیشتر چه می‌دانید؟
اول از همه کمبود نیرو است که خودش به نوعی مشکلات دیگر مانند زیاد بودن شکارچی‌های غیرمجاز را هم تحت‌تاثیر قرار داده. اگر بخواهم صادق باشیم، از محیط‌بانان حمایت زیادی نمی‌شود و امکانات خیلی کم است به عنوان مثال از نظر خودرو، تجهیزات کوهنوردی و… مشکلاتی هست.
شما در این مدتی که محیط‌بانی کرده‌اید از نزدیک و لحظه‌ به لحظه ادوات و ابزاری که برای کارتان لازم است را داشته‌اید یا جای خالی آنها را حس کرده‌اید.

چه ابزاری برای محیط‌بانی لازم است؟
محیط‌بان اول از همه باید لباس مناسب، پوتین مناسب و کوله‌پشتی مناسب داشته باشد، الان همه محیط‌بان‌ها لباس، پوتین و کوله‌پشتی دارند اما مناسب نیستند. به عنوان مثال ما کیسه خواب داریم ولی نمی‌توانیم شب‌ها از آن استفاده کنیم چون شب‌های لرستان واقعا سرد است و کیسه‌ خواب‌های ما جوابگو نیست.


جدای از آن امکانات موجود در کوله‌پشتی محیط‌بانی هم مهم است که از این نظر مشکل داریم. تجهیزاتی مانند شوکر و اسپری را یک محیط‌بان باید داشته باشد چون جزو وسایل بازدارنده است و فقط اسلحه کارساز نیست. ما در ۹۹درصد مواقع سعی می‌کنیم که از اسلحه استفاده نکنیم مگر به ناچار و در مواقع حاد اما شوکرها و اسپری‌ها باید جایگزین شوند، یک مشکل الان این است که باتری‌های شوکرها را نمی‌توانیم جایگزین کنیم و بدون استفاده می‌مانند یا اسپری بعد از یک مدت که استفاده می‌شود، خالی شده و باید مجدد پر شود اما چون دیر به دیر شارژ یا تعویض می‌شوند، ما هم در عمل دست خالی می‌مانیم. الان هر دو یا سه محیط‌بان فقط یک شوکر یا اسپری دارند که این خودش خیلی کم است.


بزرگ‌ترین چالش شما در منطقه الان چیست؟
اولین و بزرگ‌ترین مشکل ما شکارچی‌های منطقه هستند که تعدادشان کم هم نیست. روستاهای حاشیه منطقه حفاظت شده زیاد هستند، به عنوان مثال «منطقه حفاظت شده سفیدکوه»، شروعش از خرم‌آباد است اما شهرستان‌های الشتر، نورآباد، فیروزآباد، دوره و چگنی و کوهدشت هم با آن مجاورت دارند. به این وسعت که منطقه حفاظت شده سفیدکوه دارد و ۵ یا ۶ شهرستان اطراف آن هستند، باید حضور شکارچی‌های محلی را هم که از روستاهای اطراف می‌آیند، اضافه کرد. حدود ۱۰۰ روستا در اطراف این منطقه است، همه این روستاها بلااستثنا شکارچی دارند. در نتیجه الان یکی از مشکلات ما شکارچی‌های محلی هستند.


در مقابل این تعداد شکارچی که قطعا زیاد هم هستند، شما چند نیروی محیط‌بانی دارید؟
در «منطقه حفاظت شده سفیدکوه» حدود ۲۵ ن نیرو مشغول به کار هستند یعنی حدود ۷۰ هزار هکتار را تنها ۲۰ محیط‌بان می‌توانند کنترل و پایش کنند در حالی که به صورت استاندارد همین منطقه به ۷۰ یا ۸۰ نفر نیرو نیاز دارد. این را هم بگویم که «منطقه حفاظت شده سفیدکوه» بیشتر به صورت خطی است یعنی حدود ۸۰ یا ۹۰ کیلومتر طولش است، در نتیجه محیط‌بان‌های منطقه به حداقل ۴یا ۵ خودروی کمک‌دار سرحال نیاز دارند اما متاسفانه فقط دو خودرو برای این منطقه درنظر گرفته شده که همیشه هم یکی از آنها خراب است. از طرف دیگر موتوسیکلت کافی هم دراختیار ما نیست.


به حضور شکارچیان محلی اشاره کردید، وضعیت آموزش جوامع محلی چطور پیش می‌رود؟
خوب واقعیتش این مورد یکی از مشکلات اداره کل محیط‌زیست لرستان است چون تعداد نیرو برای آموزش کم است. اگر آموزش جوامع محلی باشد، قطعا مشکلات کمتر می‌شود.


وضعیت بنزین برای ماشین‌های شما چطور است؟
ما محدودیت بنزین را داریم چنانکه برای همین تنها دو خودرو هم پول کافی برای بنزین نیست که بتوانیم از آنها در گشت‌های هر روزه استفاده کنیم.


سیستم گرمایشی در پاسگاه‌های محیط‌بانی چطور است؟
وضعیت بعضی پاسگاه‌های محیط‌بانی لرستان خوب است، پاسگاه‌هایی که نزدیک روستاهای گازکشی شده باشند، مشکل زیادی ندارند اما بعضی پاسگاه‌ها مانند پاسگاه تی‌دار در سفیدکوه یا پاسگاه محیط‌بانی گهر یا پاسگاه تی در «منطقه حفاظت شده اشترانکوه»، سیستم گرمایشی بخاری نفتی دارند.


امکانات و جیره پاسگاه‌های محیط‌بانی چطور است؟
متاسفانه در خیلی از پاسگاه‌های محیط‌بانی لرستان بودجه کافی نیست و بنابراین جیره خشکی که باید داخل پاسگاه باشد که محیط‌بان‌ها در زمان کار استفاده کنند، موجود نیست. متاسفانه در خیلی مواقع محیط‌بان‌ها باید هزینه کنند یعنی هم باید داخل منزل خرجی بگذارند هم برای خورد و خوراک در زمان کارشان هزینه کند.


پاسگاه‌های محیط‌بانی لرستان بناهای ساخته شده هستند یا نه به صورت کانتینر چون تا جایی که خاطرم هست یکی از دلایل حمله به محیط‌بان گتوندی که منجر به قطع پای ایشان شد، حضورشان در یک کانتینر بود.


ما در استان لرستان در پاسگاه‌هایی که به صورت فصلی برقرار هستند، هم از کانتینر هم از چادر استفاده می‌کنیم ولی پاسگاه‌های ثابت هم داریم.


چه تعداد از پاسگاه‌های شما فصلی است؟
۸ یا ۹ پاسگاه ما به این صورت است. این پاسگاه‌ها دو یا سه ماه برپا می‌شوند و بعد جمع می‌شوند.


خاطرات خوب و بد شما از شغل محیط‌بانی چیست؟
حقیقتش خاطرات خوب من مربوط به ۷ یا ۸ شکارچی بوده که در گذشته مشکل و درگیری هم با آنها داشته‌ایم اما درنهایت توانسته‌ایم با صحبت و همفکری آنها را با خودمان همراه کنیم. این افراد الان کمک ما شده‌اند اما خاطرات بد هم طبیعتا هست. من خودم هم تیراندازی به سمتم شده، هم درگیری و هم جراحت را تجربه کرده‌ام.

محیط‌بانی از لرستان بوده که حین درگیری با شکارچیان غیرمجاز شهید شود؟
بله زنده‌یاد علی‌راست هادی چگینی در سال ۷۸ شهید شدند.


باتوجه به شرایطی که به تازگی برای یکی از محیط‌بان‌های استان مازندران پیش آمده، شما شرایط رسیدگی حقوقی به کار محیط‌بان‌ها را از جانب سازمان محیط‌زیست در مواقع خاص چگونه ارزیابی می‌کنید.

متاسفانه فکر می‌کنم که کمی ضعیف است، من معتقدم اداره حقوقی محیط‌زیست باید کمی قوی‌تر و کارکشته‌تر باشد و حتی نیروی بیشتری داشته باشد که بتواند در این زمینه‌ها از محیط‌بان حمایت کند.


یگان سازمان حفاظت محیط‌زیست در مجموع خوب از محیط‌بان‌ها حمایت می‌کند ولی باز هم کافی نیست و معتقدم باید خیلی بیشتر از اینها باشد چه از لحاظ مادی چه معنوی.

آموزش محیط‌بان‌ها چطور است؟
محیط‌بانان باید هر چند وقت یک‌بار آموزش اجتماعی، عمومی، مسائل حقوقی، تنوع زیستی و بیماری‌های مربوط به حیات‌وحش و این‌جور مسائل را ببینند. معمولا هر محیط‌بانی دو هفته آموزش در کرج یا استان را طی می‌کند. درست است که معمولا هر سال یا گاهی هر چند سال یک‌بار آموزش‌هایی به محیط‌بان‌ها داده می‌شود و این آموزش‌ها هم مربوط به قانون به کارگیری سلاح، نحوه برخورد در زمان درگیری، آموزش‌های روان‌شناسی و آموزش محیط‌بان‌ها برای آموزش جوامع محلی است اما در کل خیلی کم است چنانکه معمولا چند سال یک‌بار اتفاق می‌افتد.


بعد از اتفاقی که برای محیط‌بان مازندران رخ داد، سازمان محیط‌زیست اقدام خاصی برای محیط‌بان‌های لرستان انجام داده؟ منظورم جلسات همفکری یا توجیهی محیط‌بانان است.تاکنون که انجام نشده ولی معمولا در آموزش‌هایی که بدو خدمت یا بین خدمت صورت می‌گیرد، مسائلی را به ما می‌گویند ولی کم است و باید دست‌کم ۶ ماه یک‌بار یا حتی یک‌سال یک‌بار آموزش‌ها تکرار و زمان آنها هم به نظرم باید بیشتر شود.
سلامت نیوزدستِ خالی، نمی‌شود از طبیعت محافظت کرد

درباره ی فریبا کلاهی

روزنامه نگار و مدیر مسئول پایگاه خبری آیین باور

مطلب پیشنهادی

اولین شهرک صنایع دستی در کرج ساخته می شود

آیین باور- فریدون محمدی مدیر‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگر‌ی و صنایع‌دستی البرز از توسعه مراکز نمایشگاهی و …

نگران البرز هستیم؛اتصال گسل تهران، البرز را در معرض خطر قرار داده است

آیین باور_رییس سازمان مدیریت بحران کشور گفت: بیش از ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار نفر …

نقشه خطر پذیری البرز تدوین شد/ ۵۴ هزار واحد روی گسل واقع شده اند

آیین باور_ مدیران استان را از مخاطرات و بحران های طبیعی آگاه شدند و شیرهای …

دیدگاهتان را بنویسید