آیین باور_ ۲۶ آذرماه هر سال در تقویم رسمی ایران به‌عنوان «روز ملی حمل و نقل» نامگذاری شده است؛ روزی که یادآور نقش زیربنایی حمل و نقل در توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور است و به تلاش شبانه‌روزی رانندگان، لجستیک‌کاران و فعالان این بخش اختصاص دارد. حمل و نقل نه تنها عامل جابه‌جایی کالا و مسافر، بلکه نیروی محرکه توسعه صنعت، تجارت و رفاه عمومی است.

در استان البرز، با توجه به موقعیت جغرافیایی و نزدیکی به تهران و مسیرهای ترانزیتی مهم، حمل‌ونقل کالا و مسافر اهمیت ویژه‌ای دارد. در ۷ ماهه نخست سال ۱۴۰۴، حدود ۷ میلیون تن کالا از البرز جابه‌جا شده است که نشان‌دهنده سهم عمده استان در حمل بار جاده‌ای کشور است.

همزمان، بیش از ۸۰۰ هزار نفر مسافر برون‌شهری با ناوگان عمومی استان جابه‌جا شدند، آماری که نشان می‌دهد حمل مسافر هنوز ظرفیت‌های بالقوه خود را در استان شکوفا نکرده است.

این اعداد نشان می‌دهد که البرز محور فعالی برای حمل کالا است، اما سیستم حمل و نقل مسافر نیازمند توسعه و بهینه‌سازی است.

با نگاهی به سطح ملی و جهانی، تصویر روشن‌تری از عقب‌ماندگی ما به دست می‌آید. ایران در شاخص عملکرد لجستیک جهانی (LPI) سال ۲۰۲۳، در رتبه ۱۲۳ از ۱۳۹ کشور قرار دارد. این فاصله قابل توجه با کشورهای پیشرفته مانند سنگاپور، فنلاند و دانمارک نشان می‌دهد که زیرساخت‌ها، مدیریت لجستیک، ترخیص گمرکی و خدمات حمل‌ونقل ما هنوز با استانداردهای جهانی فاصله زیادی دارد.

علل این عقب‌ماندگی روشن است: فرسودگی ناوگان، ضعف زیرساخت‌ها، مقررات زمان‌بر گمرکی و سهم ناچیز ایران در ترانزیت بین‌المللی، همگی مانعی برای تحقق ظرفیت کامل بخش حمل و نقل هستند.

در استان البرز، چالش‌های مشابه وجود دارد؛ ترافیک سنگین، کمبود ناوگان مسافر و نیاز به توسعه شبکه ریلی و جاده‌ای از مهم‌ترین مطالبات مردم و فعالان اقتصادی است.

در روز ملی حمل و نقل، ضروری است نگاه ما صرفاً به تقدیر از تلاش فعالان این بخش محدود نشود و اصلاح ساختارهای زیرساختی، به‌کارگیری فناوری‌های نوین، ساده‌سازی فرایندها و ارتقای ایمنی و کیفیت خدمات در اولویت قرار گیرد. تنها با چنین اقداماتی می‌توان فاصله ایران و استان البرز با استانداردهای جهانی را کاهش داد و سهم واقعی کشور را در شبکه حمل و نقل و تجارت بین‌المللی تثبیت کرد.