درختی که تاریخ ایران را نفس میکشد
ارس ۲۸۰۰ ساله شهرستانک ملی شد
ارس ۲۸۰۰ ساله شهرستانک؛ سند زنده طبیعت ایران در فهرست آثار ملی قرار گرفت.
آیین باور_ درخت ارس کهنسال شهرستانک با قدمتی حدود ۲۸۰۰ سال، بهعنوان «اثر طبیعی ملی» ثبت شد؛ میراثی یگانه که از این پس تحت بالاترین سطح حفاظتی کشور قرار میگیرد و بهعنوان یکی از کهنترین شاهدان زنده تاریخ طبیعی ایران شناخته میشود.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان البرز از ثبت رسمی درخت ارس کهنسال شهرستانک در فهرست آثار طبیعی ملی کشور خبر داد و گفت این تصمیم در پی تصویب شورای عالی حفاظت محیط زیست و با توجه به ارزشهای کمنظیر اکولوژیک، ژنتیکی، تاریخی و منظر طبیعی این درخت اتخاذ شده است.
قربانعلی محمدپور با اشاره به جلسه ششم دیماه ۱۴۰۴ شورای عالی حفاظت محیط زیست که به ریاست رئیسجمهور برگزار شد، تأکید کرد: این درخت بهعنوان یک تکدرخت بیهمتا، جایگاهی ویژه در میراث طبیعی ایران دارد و ثبت آن حاصل مطالعات میدانی، مستندسازی علمی، بررسی تهدیدهای بالقوه و پیگیری مستمر کارشناسان، پژوهشگران و سازمانهای مردمنهاد محیطزیستی بوده است.
او افزود: ثبت ملی درخت ارس شهرستانک زمینهساز پایش مستمر، انجام مطالعات علمی هدفمند، حفاظت مشارکتی با جوامع محلی و معرفی آن بهعنوان مقصدی برای طبیعتگردی مسئولانه و آموزشهای محیطزیستی خواهد بود و پشتوانهای اجرایی برای صیانت بلندمدت از این سرمایه طبیعی فراهم میکند. این درخت ارزشمند در شمالشرقی روستای شهرستانک، بخش آسارای شهرستان کرج و در محدوده منطقه حفاظتشده البرز مرکزی قرار دارد.
عرصه مصوب آن ۷۸۱۴ متر مربع تعیین شده و ثبت آن، نخستین اثر طبیعی ملی مستقل استان البرز به شمار میرود؛ رخدادی که شمار آثار طبیعی ملی ثبتشده کشور را به ۴۵ مورد افزایش داده است. محمدپور در پایان با اشاره به گستره مناطق تحت
مدیریت محیط زیست استان البرز گفت: این استان مدیریت دو منطقه حفاظتشده، یک رودخانه حفاظتشده، یک اثر طبیعی ملی، یک تالاب ثبتشده و دو منطقه شکار ممنوع را بر عهده دارد و ثبت این درخت کهنسال، گامی مؤثر در تقویت حفاظت عملی و ارتقای حساسیت عمومی نسبت به ارزش درختان دیرزیست محسوب میشود.
اثر طبیعی ملی چیست و پس از ثبت چه انتظاری باید داشت؟
«اثر طبیعی ملی» به پدیدهای کمنظیر از طبیعت اطلاق میشود که بهدلیل ارزشهای استثنایی زیستی، زمینشناختی، اکولوژیک یا تاریخی، تحت حفاظت ویژه قرار میگیرد. پس از ثبت، هرگونه دخلوتصرف، آسیبرسانی یا بهرهبرداری ناپایدار از عرصه اثر ممنوع میشود و برنامههایی مانند پایش دائمی، مطالعات علمی، آموزش عمومی، مدیریت گردشگری و مشارکت جوامع محلی در دستور کار قرار میگیرد. هدف نهایی، حفظ اصالت اثر برای نسلهای آینده است، نه صرفاً نگهداری فیزیکی آن.
ارس؛ درخت صبر، زمان و بقا
درخت ارس (Juniperus) از مقاومترین گونههای کوهستانی ایران است؛ درختی کمتوقع که در خاکهای فقیر، شیبهای تند و اقلیمهای سخت رشد میکند و بسیار آهسته میبالد. همین رشد کند، راز طول عمر شگفتانگیز آن است. ارسها در فرهنگ بومی البرز و زاگرس، نماد پایداری و استقامتاند و بسیاری از آنها پیش از شکلگیری تمدنهای تاریخی امروز، ریشه در خاک دواندهاند.
هر حلقه تنه ارس، روایت قرنی از خشکسالی، سرما، زلزله و تغییرات اقلیمی است. درختان ملی و طبیعی شاخص ایران ایران میزبان مجموعهای از درختان کهنسال و شاخص است که برخی از آنها ثبت ملی شدهاند؛ از جمله
کدخبر: 3421
تعداد بازدید: 1097