سه‌شنبه، 26 اسفند 1404 - 12:53

سوری به یاد سوگ سیاوش

سیاوش خواست از هفت آتش گذر كند تا همه شاهد بی گناهی او باشند

آیین باور - آیین سوری نام درست این جشن است که کلمه "چهارشنبه" در طول قرون به آن افزوده شده است.

در  شاهنامه فردوسی نیز که بعد از اسلام سروده شده  اشاره‌هایی درباره بزم چهارشنبه‌ای نزدیک نوروز وجود دارد که نشان‌دهنده  کهن بودن این جشن است. آیین سنّتی مربوط به این جشن ملّی، از دیرباز در فرهنگ سنّتی مردمان ایران زنده نگاه داشته شده‌است.

به نظر می رسد کلمه چهارشنبه بعد از اسلام به این جشن افزوده شده باشد.بصیرت و حکمت و حکایت ابزار زنده ماندن و موفقیت مردمان قدیم بود و هیچ کاری را بی دلیل انجام نمی دادند. اگرچه به مرور برخی خرافه ها وارد زندگیشان شده بود، نفس برخی آداب و رسوم یادآور یک حکایت تاریخی از رویدادی درس آموز است.

فردوسی دلیل نامگذاری روز چهارشنبه سوری را داستان سیاوش می داند.، «سیاوش یكي از مظلومترین چهره هاي شاهنامه است كه وقتي زن پدرش سودابه، به او دل بست هرگز به مكر نامادري گرفتار نشد، تا اینكه این جسارت به گوش پدرش كیكاووس رسید و مورد خشم او واقع شد. سیاوش از پدر خواست تا براي اثبات پاكي و بیگناهی اش از هفت تونل آتش گذر كند و اگر سالم بیرون آمد، آن را دلیل بي گناهی اش بداند». طبق گفته فردوسی، این آزمون آتش در آخرین سه شنبه سال رخ داد و سیاوش سرافرازانه بیرون آمد. به دستور پدر قرار شد كه فردای آن روز یعنی چهارشنبه در وسط میدان اصلی شهر، سوری (مهمانی) به همه مردم بدهند كه چهارشنبه سوری شد و این روز جشن ملي شناخته شد.

البته به دلیل سرایش شاهنامه بعد اسلام و افزودن چهارشنبه به نام این جشن می تواند یک اشتباه عنوانی رایج باشد زیرا نام آیین سوری است و برخی زرتشتیان نیز آزمون سیاوش را به آن نسبت داده اند.

ايرانيان مراسم آتش افروزی در آستانه سال نو را پس از قبول اسلام، در آخرين چهارشنبه سال قرار داده اند، تا از عقيده اعراب پيروی کرده باشند که روز چهارشنبه يا «يوم الاربعا» را شوم و نحس می دانستند.

درمورد وجه تسميه «چهارشنبه سوری» عقيده دارند، به مناسبت آتش افروزی، آن شب را «سور» (سرخ) ناميده اند.آیین سوری با نام‌های چهارشنبه آخر سال و شب چهارشنبه سرخ نیز شناخته می‌شود.

طبق آیین باستان در این روز آتش بزرگی بر افروخته می‌شود که تا صبح زود و برآمدن خورشید روشن نگه داشته می‌شود. این جشن بعد از ظهر زمانی که مردم آتش روشن می‌کنند و ( به اشتباه که نوعی توهین به آتش است) از روی آن می‌پرند آغاز می‌شود و در زمان پریدن می‌خوانند: «زردی من از تو، سرخی تو از من».

این جمله نشانگر آدابی برای تطهیر و پاک‌سازی مذهبی است که واژه «سوری» به معنی «سرخ» به آن اشاره دارد.

خوب است از اینک که می دانیم کدام بخش ها جزئی از آیین مانیستند از جشن هایمان پاک کنیم.زیرا آتش در میان ایرانیان نماد روشنی و حیات و محترم است و پریدن را نوعی بی احترامی به آن می دانند.

«سوری» به معنی «سرخ» است. آتش روشن کردن آیینی به منظورِ یاری رساندن به تسریع گرمای هوا در جهت رخت بربستنِ سرمای زمستان بوده‌است. رسم از روی شعلهٔ آتش جستن با ارجمندی و حرمت آتش در آیین زرتشتی نمی‌خواند همچنین گفتن عبارتی دشنام‌گونه به آتش، تحت عنوان «سرخی تو از من و زردی من از تو» آیینی کهن نیست و متعلق به روزگاری است که دیگر ایرانیان مانند نیاکان خود آتش را نمایندهٔ فروغ ایزدی نمی‌دانستند.

ارتباط با فروردینگان

در جشن فروردگان مردم پیش از عید نوروز بر روی پشت بام‌ها، آتش برمی‌افروختند، اگر چنین می‌کردند تصور بر این بود که فروهرها (ارواح مردگان) به‌طور گروهی بازگشته و مانند یک سپاه به بازماندگان کمک خواهند کرد. در نتیجه جنگ‌های خیلی مهم، را سعی می‌کردند که در بهار آغاز کنند چون فروهرها، در بهار به یاری بازماندگان می‌آیند.


کدخبر: 3524

تعداد بازدید: 481