آیین باور _ مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب منطقه البرز،در نشست تقدیر از خبرنگاران فعال حوزه آب، با قدردانی از همراهی اصحاب رسانه و فعالان حوزه روابط‌عمومی، بر ضرورت تداوم مدیریت مصرف آب در شرایط خشکسالی و تنش آبی تأکید کرد.

وی در سخنانی با اشاره به نقش مؤثر روابط‌عمومی در ارتباط با مردم و انتقال صحیح واقعیت‌های حوزه آب، اظهار داشت: روابط‌عمومی از دغدغه‌های مهم مدیریتی در شرکت بوده و این موضوع همواره مورد توجه مجموعه مدیریتی قرار داشته است.

او افزود: در شرایطی قرار داریم که کشور با وضعیت بحرانی و شرایط خاص مواجه است و در چنین شرایطی، همدلی، همبستگی و آمادگی برای دفاع از منافع ملی و مدیریت درست منابع حیاتی، بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب اهواز همچنین با اشاره به وضعیت بارش‌های امسال گفت: هرچند مجموع بارندگی‌ها در سطح کشور به حد نرمال نزدیک بوده، اما توزیع نامتوازن بارش‌ها موجب شده است که ۱۱ استان و جمعیتی حدود ۳۷ میلیون نفر همچنان با شرایط زیر نرمال مواجه باشند.

به گفته وی، استان‌های البرز، تهران و قم نیز از جمله مناطقی هستند که با وضعیت مطلوب بارشی فاصله دارند.

وی با تأکید بر اینکه مدیریت مصرف همچنان یک ضرورت جدی است، تصریح کرد: در سال گذشته با همکاری مردم و همراهی رسانه‌ها، صرفه‌جویی قابل‌توجهی در مصرف آب محقق شد و این همراهی نقش مهمی در عبور از شرایط دشوار داشت.

او افزود: کشور برای ششمین سال پیاپی درگیر خشکسالی است و بر اساس آمارهای هواشناسی، امسال نیز گرم‌ترین سال کشور تجربه شده است؛ موضوعی که مصرف آب را به شکل چشمگیری افزایش می‌دهد.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب البرز هشدار داد که در صورت نبود همراهی عمومی، این شرایط می‌تواند به تنش‌های اجتماعی منجر شود و از رسانه‌ها خواست همچون گذشته در آگاه‌سازی افکار عمومی و فرهنگ‌سازی مصرف بهینه آب نقش‌آفرینی کنند.

وی در پایان با اشاره به برگزاری برنامه «ایران آباد» در سراسر کشور و هم‌زمانی آن با هفته روابط‌عمومی، از تلاش مدیران و فعالان این حوزه قدردانی کرد و گفت: امیدواریم با استمرار همکاری‌ها و هم‌افزایی میان مجموعه آب و رسانه، بتوانیم از این بحران نیز با موفقیت عبور کنیم.

 وضعیت بارش کشور در مجموع نرمال است اما مدیریت مصرف همچنان ضروری است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای با اشاره به وضعیت بارش‌ها در کشور گفت: در ظاهر، شرایط آبی کشور از نظر بارندگی مناسب است و در بخش عمده‌ای از کشور، بارش‌ها در محدوده نرمال یا نزدیک به نرمال قرار دارد.

وی افزود: در مناطق پرجمعیت کشور نیز مانند تهران، البرز، مناطق مرکزی و شرقی، هرچند میزان بارش نسبت به سال گذشته بهتر بوده، اما همچنان باید شرایط را با نگاه دقیق‌تری بررسی کرد. به عنوان نمونه، در استان البرز و با بارش‌های شب گذشته، میزان بارندگی نسبت به سال گذشته حدود ۴۰ درصد افزایش داشته است.

نجفیان با بیان اینکه سال گذشته یکی از بحرانی‌ترین سال‌های ثبت‌شده از نظر کاهش بارش طی ۵۷ سال اخیر بوده است، تصریح کرد: مقایسه وضعیت امسال با سال گذشته، معیار دقیقی برای ارزیابی شرایط آبی کشور نیست. برای تحلیل درست، باید به آمار بلندمدت و میانگین درازمدت بارش‌ها مراجعه کرد؛ چراکه در برخی سال‌ها بارش‌ها بالاتر از نرمال و در برخی سال‌ها پایین‌تر از آن بوده است.

مدیرعامل آب منطقه‌ای تأکید کرد: وقتی میانگین بلندمدت را ملاک قرار می‌دهیم، در واقع خط مبنایی برای مقایسه همه سال‌های آماری در اختیار داریم و بر اساس آن می‌توان وضعیت واقعی منابع آب کشور را سنجید.

وی در ادامه با اشاره به محدودیت منابع آبی کشور خاطرنشان کرد: واقعیت این است که تقریباً تمام ظرفیت آبی کشور در حال مصرف است و اگر بخواهیم مانند کشورهای توسعه‌یافته، تنها بخشی از منابع تجدیدپذیر آب را مصرف کنیم، می‌توانیم پایداری بیشتری در تأمین آب شرب، کشاورزی، صنعت و خدمات داشته باشیم.

نجفیان در پایان بر لزوم تداوم مدیریت مصرف و توجه جدی به شرایط بلندمدت منابع آبی کشور تأکید کرد.

 ضرورت اقدامات ساختاری پایدار در مدیریت منابع آب کشور

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای، ضمن تأکید بر وظایف دولت در اجرای اقدامات لازم و بازدارنده برای پایداری منابع آب، اظهار داشت: فرهنگ مصرف بهینه آب باید به صورت ماندگار در جامعه نهادینه شود.

وی با اشاره به وضعیت پروژه‌های عمرانی در بخش آب کشور گفت: در حال حاضر، اقدامات سازه‌ای و زیرساختی کافی و همه‌گیر در بخش آب کشور انجام نشده است. هرچند ممکن است در برخی استان‌ها شاهد احداث سد، شبکه توزیع یا خطوط انتقال آب باشیم، اما در مقیاس کلان و نگاه جامع، فعالیت‌های سازه‌ای چشمگیری در حوزه آب کشور صورت نگرفته است.

نجفیان افزود: حتی در مواردی، برخی متخصصان، کارشناسان و فعالان محیط زیست نیز بر این باورند که برخی از سازه‌های احداث‌شده، اضافی بوده و ضرورتی برای اجرای آن‌ها وجود نداشته است. این موضوع نشان‌دهنده لزوم بازنگری در برنامه‌ریزی‌ها و اجرای پروژه‌های اولویت‌دار و پایدار در بخش منابع آب است.   

توسعه ناپایدار منابع آب و کاهش کیفیت؛ چالش‌های جدی پیش روی کشور

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای، با اشاره به عدم توجه کافی به توسعه پایدار و نیازهای زیست‌محیطی در برنامه‌ریزی‌ها، نسبت به برداشت بی‌رویه از منابع آبی کشور هشدار داد.

وی توضیح داد: در حالی که مصرف آب در کشور به حدود ۹۵ تا ۹۶ درصد ظرفیت کلی می‌رسد، فعالان محیط زیست معتقدند این میزان فراتر از ۱۲۰ درصد است؛ به این معنا که حتی از منابع آبی نسل‌های آینده نیز برداشت می‌شود. این روند منجر به از دست رفتن سالانه سفره‌های آب زیرزمینی، افت سطح و کاهش کیفیت آن‌ها شده است.

نجفیان با مقایسه وضعیت بارش‌ها در استان البرز، اظهار داشت: میزان بارش امسال در این استان حدود ۳۲۰ میلی‌متر بوده که نسبت به سال گذشته (که خود از سال‌های بسیار کم‌بارش طی ۵۷ سال اخیر بوده) حدود ۹۰.۵ میلی‌متر بیشتر است، اما همچنان با میانگین بلندمدت ۴۵ میلی‌متر فاصله دارد.

وی افزود: با وجود بارش‌های سال گذشته، سد کرج به حجم مرده (حدود ۵ تا ۶ میلیون متر مکعب) رسید و سد طالقان نیز با کمبود قابل توجهی مواجه شد.

وی در ادامه با اشاره به وضعیت سد طالقان گفت: با وجود برداشت ۵۰ میلیون متر مکعبی از حجم ذخیره شده در سد طالقان برای تأمین آب کشاورزی و شرب، در حال حاضر حدود ۲۰۰ میلیون متر مکعب آب در این سد باقی مانده است که نسبت به سال گذشته ۱۶ درصد کاهش نشان می‌دهد.

با این حال، با پایش‌های انجام شده در بالادست حوضه آبریز، احتمال بهبود ورودی به سدها وجود دارد.

مدیرعامل آب منطقه‌ای با تأکید بر از دست رفتن حدود ۱.۶ میلیارد متر مکعب آب زیرزمینی در استان البرز طی سال‌های گذشته، که معادل ۱۰ برابر حجم سد کرج است، بیان کرد: در شرایطی که حدود ۲۵ درصد از منابع آب سطحی ما قابلیت بازگشت به سفره‌های زیرزمینی را دارند، اما در استان قزوین این میزان ۱۰۰ درصد است.

وی افزود: حتی با ۱۰ سال بارش مداوم و نرمال، تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی زمان‌بر است و این نشان‌دهنده عمق مشکل در بخش منابع آب زیرزمینی است. نجفیان با اشاره به اینکه حدود ۵۵ درصد از نیاز آبی کشور از منابع آب زیرزمینی تأمین می‌شود، تأکید کرد: تا زمانی که این سفره‌ها احیا نشده و به شرایط نرمال نرسند، بحران آبی در کشور همچنان حاکم خواهد بود.

وی ابراز امیدواری کرد که با مدیریت صحیح و کاهش برداشت‌ها، شاهد بهبود وضعیت باشیم. و در پایان، مهم‌ترین عامل در راستای مدیریت پایدار منابع آب را مشارکت مردمی دانست و گفت: تا زمانی که مردم، به ویژه کشاورزان، در حفاظت از منابع آبی و جلوگیری از حفر چاه‌های غیرمجاز و رعایت حقوق آبرسانی، احساس مسئولیت نکنند، صحبت از توسعه پایدار بی‌معناست.

او با بیان اینکه متأسفانه اعتماد عمومی به نهادهای دولتی کاهش یافته است، خاطرنشان کرد: در سال گذشته، مشارکت مردم در مدیریت مصرف آب در تهران و البرز باعث صرفه‌جویی قابل توجهی شد که نشان‌دهنده ظرفیت بالای همکاری عمومی است.